Istraživanje, koje je predvodio epidemiolog Markus Ege sa Univerzitetske bolnice LMU u Minhenu, ukazuje na to da presudnu ulogu nema samo boravak u prirodi ili izloženost velikom broju mikroorganizama, već i kontakt sa određenim bakterijama i materijama koje one proizvode.
Imunitet se razvija kroz kontakt sa mikroorganizmima
Dugo se ovaj fenomen objašnjavao takozvanom higijenskom hipotezom, prema kojoj nedovoljan kontakt sa mikroorganizmima u ranom detinjstvu može da utiče na razvoj imunološkog sistema. Deca koja odrastaju na farmama redovno dolaze u dodir sa raznovrsnim mikrobima prisutnim u vazduhu, prašini i štalama, što bi moglo da pomogne njihovom organizmu da nauči da primereno reaguje na različite nadražaje.
Ipak, naučnici danas smatraju da sama izloženost velikom broju mikroorganizama ne objašnjava u potpunosti ovaj efekat. Važnije bi mogle da budu konkretne vrste bakterija koje podstiču odgovarajuće reakcije imunološkog sistema i sprečavaju preteranu upalu.
Devet bakterija povezano sa manjim rizikom od alergija
Istraživači su analizirali uzorke i zdravstvene podatke više od 1.000 dece iz evropskih studija, uključujući uzorke prašine iz domova i štala. Identifikovali su devet grupa bakterija čije je prisustvo povezano sa zaštitnim efektom. Prema njihovim procenama, one objašnjavaju oko dve trećine veze između odrastanja na farmi i manjeg rizika od astme, kao i približno polovinu uočenog efekta kod polenske kijavice i atopijskog dermatitisa.
Važnu ulogu, prema rezultatima studije, imaju materije koje bakterije stvaraju tokom metabolizma. One dospevaju u vazduh i prašinu štala, a deca ih udišu. Kada dospeju do ćelija disajnih puteva, mogu da aktiviraju određene receptore koji učestvuju u regulaciji imunološkog sistema i tako pomognu u sprečavanju preteranih zapaljenskih reakcija.
Rani razvoj imunološkog sistema posebno je važan
Iako je novo istraživanje sprovedeno na deci školskog uzrasta, ranije studije ukazuju na to da bi kontakt sa mikroorganizmima mogao da utiče na razvoj imuniteta već tokom prve godine života. Istraživači razmatraju i mogućnost da okruženje u kojem boravi trudnica ima uticaj na razvoj imunološkog sistema deteta pre rođenja.
Naučnici naglašavaju da zaštitni efekat zavisi od određenih mikroorganizama i njihovih bioloških signala, pa sama izloženost većem broju bakterija ne garantuje manji rizik od alergija. Rezultati, objavljeni u časopisu NEJM Evidence, mogli bi da pomognu u razvoju budućih načina prevencije koji bi oponašali zaštitne mehanizme prirodnog okruženja, bez potrebe da deca borave u štalama. Za takve primene potrebna su dodatna istraživanja.
