Smešteno na granici između Evrope i Azije, Kaspijsko jezero zapljuskuje obale pet država: Rusije, Kazahstana, Turkmenistana, Irana i Azerbejdžana.
Sa površinom koja premašuje 370.000 kvadratnih kilometara, ono je veće od mnogih evropskih zemalja i čini čak 40 odsto ukupnih jezerskih voda na našoj planeti.
Naučnici ga definišu kao endoreički basen, što znači da iz njega ne ističe nijedna reka, već se sva voda koja u njega ulije, pre svega moćnom Volgom, zadržava unutar njegovih granica ili isparava pod jakim suncem.
Drevno nasleđe i jedinstveni ekosistem
Nastalo pre više miliona godina povlačenjem drevnog okeana Tetis, Kaspijsko jezero je zadržalo delimični salinitet, ali i nesvakidašnji živi svet koji ne postoji nigde drugde.
Među najpoznatijim stanovnicima ovih dubina jeste kaspijska foka, jedna od retkih vrsta slatkovodnih foka na svetu, kao i čuvene vrste jesetri. Upravo iz kaspijskih jesetri dobija se najcenjeniji i najskuplji crni kavijar na svetu, zbog čega je ovaj ekosistem decenijama pod strogim nadzorom i zaštitom od prekomernog izlova.
Prirodna bogatstva i savremeni izazovi
Osim biološkog diverziteta, kaspijski basen krije i ogromna bogatstva u vidu bogatih nalazišta nafte i prirodnog gasa, što ga čini jednim od najvažnijih geostrateških čvorišta u svetu. Međutim, moderno doba donosi i ozbiljne izazove za ovaj prirodni fenomen.
Usled klimatskih promena i smanjenog dotoka vode iz pritočnih reka, nivo Kaspijskog jezera ubrzano opada, pa se obalna linija na pojedinim mestima povlači kilometrima, stavljajući pred naučnike i sve priobalske zemlje zadatak da što pre pronađu rešenje za očuvanje ovog jedinstvenog vodenog diva.
