Danas je od nekadašnjeg mosta ostalo malo toga što se može videti sa obale. Veći deo ostataka nalazi se pod vodom, ali je pre skoro 2.000 godina na ovom mestu stajala ogromna konstrukcija preko Dunava.
Most je izgrađen početkom drugog veka, u vreme cara Trajana, tokom rimskih ratova protiv Dačana.
Most napravljen za rimsku vojsku
Trajanov most podignut je između 103. i 105. godine. Njegov glavni zadatak bio je da olakša prelazak rimskih vojnika, opreme i zaliha preko Dunava tokom pohoda na Dakiju. Sa srpske strane most je polazio iz rimskog utvrđenja Pontes, na prostoru današnjeg Kostola, dok je na drugoj obali vodio ka Drobeti, današnjoj Turnu Severinu u Rumuniji.
Za projekat je bio zadužen Apolodor iz Damaska, jedan od najpoznatijih arhitekata tog vremena.
Više od kilometra preko Dunava
Most je bio dug oko 1.130 metara, a u koritu Dunava nalazilo se 20 velikih zidanih stubova.
Na njima je počivala drvena konstrukcija sa lukovima koji su povezivali stubove.
Gradnja takvog mosta predstavljala je ogroman izazov i po današnjim merilima, a posebno početkom drugog veka, kada nisu postojale savremene mašine i tehnologija.
Rimljani su ipak uspeli da naprave stabilne temelje usred velike reke i podignu konstrukciju koja je omogućavala prelazak ljudi, konja i vojnih kola.
Trajanov most zbog svojih dimenzija često se navodi kao najduži most antičkog sveta.
Most kojim su se Rimljani ponosili
Koliko je ovaj poduhvat bio važan govori i činjenica da je most prikazan na Trajanovom stubu u Rimu, podignutom u čast pobede nad Dačanima.
Njegov lik pojavljivao se i na rimskom novcu.
Most, međutim, nije dugo zadržao prvobitni značaj. Kada se politička i vojna situacija na Dunavu promenila, njegova drvena konstrukcija je uklanjana, a nakon povlačenja Rimljana iz Dakije u trećem veku postepeno je izgubio funkciju.
Ostaci su vekovima bili pod vodom
Veliki deo mosta vremenom je nestao u Dunavu. Tokom velike suše 1858. godine nivo reke toliko je opao da su se pojedini ostaci stubova ponovo pojavili iz vode. To je privuklo pažnju istraživača i podstaklo nova proučavanja.
Kasnije su sprovođena i podvodna arheološka istraživanja, koja su potvrdila da se delovi nekadašnjih stubova i dalje nalaze na dnu Dunava.
Šta danas može da se vidi
Na srpskoj strani, kod Kostola, mogu se videti ostaci prilaznog dela mosta i zidane konstrukcije. Na prvi pogled možda ne deluju naročito veliko, ali kada se zna da je od tog mesta preko Dunava nekada vodio most dug više od jednog kilometra, slika postaje sasvim drugačija.
Trajanov most danas je samo delić nekadašnje građevine, ali i dalje podseća koliko su veliki i zahtevni građevinski poduhvati postojali još pre skoro dve hiljade godina.
