Sumnja da su pojedini državni stanovi u Berlinu kontaminirani azbestom odnosi se na 58.847 nekretnina izgrađenih pre nego što je upotreba ovog materijala zabranjena u Nemačkoj 1993. godine.
Podaci su navedeni u odgovoru berlinskog Senata za urbani razvoj, građevinarstvo i stanovanje na poslaničko pitanje upućeno Predstavničkom domu Berlina, prenosi RBB.
Sindikat građevinarstva, poljoprivrede i zaštite životne sredine IG BAU upozorava da bi stvarni broj objekata u kojima se nalazi azbest mogao da bude znatno veći.
Razlog je to što je veliki broj zgrada podignut između 1950. i 1989. godine, kada je azbest često korišćen kao građevinski materijal. U tom periodu u Berlinu je izgrađeno 122.215, a u susednom Brandenburgu 153.135 stambenih zgrada.
Kada azbest postaje opasan
Kako navodi RBB, samo prisustvo azbesta u zgradi ne znači automatski da su stanari izloženi neposrednoj opasnosti. Rizik nastaje kada se materijali koji ga sadrže oštete, lome, buše, bruse ili uklanjaju, jer tada sitna vlakna mogu da dospeju u vazduh i budu udahnuta.
Nemačka Savezna agencija za zaštitu životne sredine navodi da proizvodi u kojima je azbest čvrsto vezan uglavnom ne predstavljaju opasnost tokom uobičajene upotrebe, sve dok su neoštećeni i nisu izloženi mehaničkom ili toplotnom delovanju. Poseban oprez potreban je tokom renoviranja, rušenja i drugih građevinskih radova.
Azbest se u starijim objektima može nalaziti u fasadnim i krovnim pločama, podnim oblogama, lepku za pločice, malteru, košuljicama i masama za izravnavanje zidova.
Oko 1.600 smrtnih slučajeva godišnje
Prema podacima nemačkog osiguranja od nezgoda u građevinskoj industriji BG BAU, u Nemačkoj svake godine oko 1.600 ljudi umre od dugoročnih posledica izloženosti azbestu. Bolesti se često razvijaju tek nekoliko decenija nakon kontakta sa vlaknima.
BG BAU navodi da je više od 14 miliona zgrada u Nemačkoj izgrađeno pre zabrane azbesta i da se za njih ne može isključiti mogućnost da ovaj materijal postoji u građevinskim elementima. Godišnje se toj instituciji prijavi više od 1.000 slučajeva sumnje na profesionalna oboljenja povezana sa azbestom.
Nadležni upozoravaju da renoviranje starih objekata bez prethodne provere i odgovarajućih mera zaštite može predstavljati ozbiljan rizik i za radnike i za stanare.
Stroža pravila za radove u starim zgradama
Izmenama nemačke Uredbe o opasnim materijama povećane su obaveze vlasnika objekata, izvođača i drugih učesnika u građevinskim radovima.
Pre početka renoviranja ili rušenja potrebno je utvrditi da li u objektu postoje materijali koji sadrže azbest. Nakon toga procenjuje se stepen rizika i određuju odgovarajuće mere zaštite.
Kompanije su dužne da nadležnim organima dostave podatke o planiranim radovima, angažovanim zaposlenima, njihovim kvalifikacijama i primeni propisanih mera bezbednosti i zaštite zdravlja.
Od 19. decembra 2026. godine sve kompanije koje obavljaju rušenje materijala sa azbestom moraće da imaju odgovarajuću dozvolu nadležnog organa. Dozvola će se izdavati samo ako izvođač raspolaže obučenim radnicima, odgovarajućom opremom i može da garantuje poštovanje pravila zaštite na radu.
Građanima koji žive u starijim zgradama savetuje se da pre bušenja, rušenja zidova, zamene podova ili većih renoviranja provere da li postoji mogućnost prisustva azbesta i da takve radove prepuste obučenim stručnjacima.
