Đavolja sprava na carskom dvoru
Istorija savremenog pribora za jelo pretrpela je neočekivani obrt u jedanaestom veku, kada je vizantijska princeza Marija Argira stigla u Veneciju radi udaje za sina mletačkog dužda. Sa sobom je donela običaje Istoka, ali i zlatne dvozupce kojima je sekla i prinosila hranu ustima, odbijajući da jede prstima kao ostali plemići. Mletačko plemstvo i sveštenstvo ostali su zatečeni ovim gestom, tumačeći ga kao neviđeno prenemaganje i vređanje domaćih običaja, čime je otpočeo vekovni otpor prema metalnim zubcima za stolom.
Gnev crkve i božja kazna
Predstavnici Rimske katoličke crkve burno su reagovali na ovaj novitet, vodeći se logikom da je stvoritelj dao ljudima prste kao savršen alat za hranjenje. Mnogi teolozi tog vremena, na čelu sa uticajnim svetim Petrom Damijanijem, otvoreno su osuđivali upotrebu viljuške, nazivajući je đavoljom taštinom i znakom prekomerne dekadencije. Kada je mlada princeza ubrzo nakon dolaska preminula od kuge, kler je njenu tragičnu sudbinu bez oklevanja proglasio direktnom božanskom kaznom za oholost i odbijanje da hranu dodiruje rukama.
Od podsmeha do svakodnevne upotrebe
U vekovima koji su usledili, muškarcima koji su koristili viljušku javno se rugalo, a društvo ih je označavalo kao previše „feminizirane“ i izveštačene. Smatralo se da je nož sasvim dovoljan za sečenje, dok su prsti odražavali snagu i prirodnost. Ipak, praktičnost je polako pobedila predrasude, pa je preko renesansne Italije i Francuske viljuška do sedamnaestog veka konačno izborila svoje mesto na trpezama širom Evrope.
Danas, dok mehanički prinosimo hranu ustima, retko pomišljamo na to da je jednostavan komad savijenog metala nekada viđen kao simbol opasne pobune protiv samog boga.
