Srbija danas obeležava Dan rudara u znak sećanja na 6. avgust 1903. godine, kada su radnici Senjskog rudnika stupili u višednevni štrajk i izborili se za bolja radna prava.
Ocenjujući značaj ove industrijske grane, istorijski podaci pokazuju da u rudarstvu danas radi više od 20.000 ljudi na preko 200 aktivnih eksploatacionih polja.
Rad u jamama, koji se od ranih perioda vezivao i za praznovanje Svetog Prokopija, zvanično je dobio svoj esnafski praznik tek nakon Drugog svetskog rata, čuvajući uspomenu na pobedu radnika u najstarijem aktivnom rudniku mrkog uglja u zemlji.
Od srednjovekovnog srebra do svetske kolevke metalurgije
Rudarstvo na tlu Srbije ima tradiciju koja prevazilazi okvire evropske istorije, što potvrđuju i arheološka nalazišta u Pločniku kod Toplice.
Istraživanja su potvrdila da je obrada metala na ovom području bila razvijena još oko 5.500 godina pre nove ere, čineći Pločnik najstarijim poznatim nalazištem metalurgije na svetu.
Veliki uspon rudarstvo je doživelo i u doba rimske uprave, a posebno u srednjovekovnoj Srbiji Nemanjića, kada su saski rudari eksploatisali bogata nalazišta poput Novog Brda, Brskova i Trepče.
Izuzetna izvozna snaga tog vremena počivala je na proizvodnji glamskog srebra sa visokim procentom zlata, što je garantovalo ekonomsku stabilnost tadašnje države.
O izuzetnom značaju ove privredne grane svedoči i Zakon o rudnicima iz 1412. godine koji je izdao despot Stefan Lazarević, uobličivši pravne norme i pravila rada u tada najvećem rudarskom centru jugoistočne Evrope.
Sa tradicijom koja traje vekovima, savremeno rudarstvo i dalje predstavlja jedan od ključnih oslonaca domaće privrede.
