Porodična zadruga bila je jedan od karakterističnih oblika organizacije života na selu u Srbiji, naročito tokom 18. i 19. veka. U jednoj kući ili na jednom imanju često je živelo više generacija iste porodice – roditelji, njihovi sinovi sa suprugama i decom, a neretko i druga bliska rodbina. Zajednički su obrađivali zemlju, čuvali stoku i brinuli o domaćinstvu, dok su imovina i prihodi uglavnom bili zajednički.
Na čelu zadruge najčešće je bio starešina, uglavnom najstariji ili najugledniji muškarac u domaćinstvu. Njegova uloga nije podrazumevala samo autoritet, već i organizovanje svakodnevnog života – od raspodele poslova do upravljanja imovinom i predstavljanja porodice pred zajednicom. Ipak, poslovi su bili podeljeni prema uzrastu, polu i sposobnostima, pa je funkcionisanje velike zadruge zavisilo od rada svih njenih članova.
Zadruga nije bila samo zajedničko domaćinstvo već i svojevrsna ekonomska i društvena sigurnost. Veći broj članova značio je više radne snage, lakšu obradu zemlje i mogućnost da se porodica izbori sa bolestima, siromaštvom ili gubitkom pojedinih članova. Deca su odrastala u široj porodičnoj zajednici, a znanje o poljoprivredi, zanatima, običajima i porodičnim pravilima prenosilo se sa jedne generacije na drugu.
Važno je, međutim, da se porodična zadruga ne posmatra kao jedinstven i nepromenljiv „srpski običaj“. Slični oblici proširene porodične organizacije postojali su i na drugim područjima Balkana, a zadruge su se razlikovale od kraja do kraja. Sa promenama društvenih i ekonomskih prilika, naročito razvojem privatne svojine, tržišne privrede i preseljavanjem stanovništva u gradove, ovakav način života postepeno je počeo da nestaje.
Danas se porodična zadruga uglavnom pamti kroz priče o velikim kućama, zajedničkom ognjištu i životu više generacija pod jednim krovom.
