Kada upotrebljavamo termine poput Bliskog, Srednjeg ili Dalekog istoka, retko razmišljamo o tome u odnosu na koju tačku na Zemlji određujemo te udaljenosti.
Naziv „Bliski istok“ nastao je krajem 19. i početkom 20. veka u britanskim vojnim i diplomatskim krugovima kako bi se označio region jugozapadne Azije koji je Britanskoj imperiji bio geografski najbliži, za razliku od Indije ili Kine koje su smatrane Dalekim istokom.
Suptilne kolonijalne prakse na planu jezika
Ova terminologija je čisti primer evrocentrizma i jezičkog kolonijalizma, gde se čitav svet posmatra, deli i imenuje isključivo iz perspektive Londona, Pariza ili Vašingtona, dok se lokalni narodi i njihove sopstvene geografske odrednice potiskuju u drugi plan.
Ovakvo imenovanje prirodno nameće pitanje: kome je taj region zapravo blizak, a kome dalek. Za stanovnika Zapadne Evrope on jeste relaksirano blizu, ali za nekoga ko živi u Indiji ili Australiji, taj isti prostor nalazi se na zapadu, dok je samim stanovnicima tog regiona on jednostavno centar sopstvenog sveta.
Kroz dominaciju zapadnih medija, diplomatije i obrazovnih sistema, ovaj termin postao je globalno prihvaćen standard, čime je jezički obrazac nekadašnjih kolonijalnih sila uspešno naturalizovan i prenet u savremeni diskurs.
Prevazilaženje kolonijalnih pojmova u savremenoj geografiji
U savremenoj nauci i međunarodnim odnosima sve češće se ukazuje na potrebu dekolonizacije jezika i geografskih pojmova.
Umesto evrocentričnog naziva Bliski istok, mnogi geografi, istoričari i međunarodne organizacije danas preferiraju neutralnije i geografski preciznije odrednice poput Jugozapadne Azije ili regiona MENA (Severna Afrika i Zapadna Azija).
Na taj način nastoji se prevazići istorijsko nasleđe u kom je jedna kulturna i politička sila imala ekskluzivno pravo da imenuje i definiše ostatak sveta.
