Ispod utvrđenja sačuvane su kuće sa visokim kapijama, ukrašene fasade i ulice koje otkrivaju kako je naselje vekovima bilo organizovano oko zajedničkog skloništa.
Prvi pogled na Biertan gotovo uvek se zaustavi na istom mestu. Iznad krovova od crepa uzdižu se crkva, kule i odbrambeni zidovi. Kuće su raspoređene oko uzvišenja, pa se tokom šetnje između njih čas pojavljuje deo bedema, čas toranj ili strmi crkveni krov.
Selo se nalazi u okrugu Sibinj, u središnjem delu Rumunije. Njegov izgled oblikovala je zajednica transilvanijskih Sasa, nemačkih doseljenika čije se nasleđe prepoznaje u arhitekturi i rasporedu brojnih naselja ovog kraja.
Utvrđenje u središtu svakodnevnog života
Biertan se razvijao kao trgovačko i zanatsko mesto. Sa njegovim značajem rasla je i potreba za zaštitom, pa je crkva na uzvišenju postala jezgro utvrđenja u kojem su stanovnici mogli da potraže sklonište.
Prema zvaničnom turističkom portalu okruga Sibinj, kompleks okružuju tri pojasa odbrambenih zidova, uz kule i bastione. Bedemi prate padinu, dok kapije i prolazi povezuju pojedine delove utvrđenja.
Do crkve vodi i pokriveno stepenište. Kako se njime penje, pogled na seoske ulice zamenjuju zidovi i unutrašnja dvorišta, a tek sa viših tačaka ponovo se otvaraju vidici prema kućama i okolnim brežuljcima.
Vrata čija brava privlači pažnju vekovima
Današnja crkva nastajala je krajem 15. i početkom 16. veka, u kasnogotičkom stilu. U njenoj unutrašnjosti izdvajaju se visoki svodovi, oltar sa 28 oslikanih scena, stara propovedaonica, drvene klupe i anatolijski tepisi.
Među najneobičnijim detaljima su vrata sakristije iz 1515. godine. Njihov mehanizam omogućava da jedan ključ istovremeno pokrene više zasuna i osigura vrata u različitim pravcima. Sačuvana vrata zato privlače pažnju i kao primer nekadašnjeg zanatskog umeća.
O važnosti Biertana govori i podatak da je od 1572. do 1867. godine bio sedište luteranske episkopije u Transilvaniji. Malo naselje tako je gotovo tri veka imalo značajnu ulogu u verskom životu šireg područja.
Kuće koje zaslužuju podjednaku pažnju
Obilazak Biertana nastavlja se ispod bedema, među kućama sa debelim zidovima, visokim kapijama i strmim krovovima. Na pojedinim fasadama vide se cvetni i geometrijski ukrasi, dok se iza velikih ulaza nalaze dvorišta nekadašnjih domaćinstava.
Portal „Romania Atractivă“ izdvaja tradicionalne kuće kao važan deo lokalnog nasleđa. Njihov izgled podseća na vreme kada su stanovanje, čuvanje zaliha i različiti poslovi bili povezani u okviru istog domaćinstva.
Za upoznavanje sela zato vredi ostaviti vremena i posle izlaska iz crkvenog kompleksa. Detalji oko prozora, oblik kapija i nizovi kuća pokazuju kako se živelo izvan prostora namenjenog zaštiti.
Nasleđe sa UNESCO liste
Biertan i njegova utvrđena crkva upisani su na UNESCO listu svetske baštine 1993. godine. Zaštićena celina proširena je 1999. i danas obuhvata sedam sela sa utvrđenim crkvama u Transilvaniji.
UNESCO njihov značaj prepoznaje i u sačuvanoj organizaciji naselja, domaćinstava i okolnog zemljišta. U Biertanu je ta povezanost naročito jasna kada se sa uzvišenja pogleda prema selu: ulice prolaze između kuća, iza kapija se otvaraju dvorišta, a iza poslednjih krovova počinju brežuljci.
