Između njiva i voćnjaka, u blizini Lalinskih Pojata, nalazi se Lalinačka slatina, poznata i kao Lalinački Ćeram. Na ovom prostoru sastav podzemne vode određuje izgled zemljišta i rastinja.
Voda iz dubine iznosi rastvorene soli, pre svega natrijum-hlorid, i plavi okolno tlo. Tako nastaje slatina, stanište sa zaslanjenim zemljištem i biljkama prilagođenim takvim uslovima.
Slani izvori daleko od mora
Lalinačka slatina nije jednolična livada. Uz izvore se nalaze jače zaslanjeni i zamočvareni delovi, koji prelaze u tršćake i vlažne livade. Dalje od vode pojavljuju se suvlji predeli nalik stepi, okruženi obradivim površinama.
Kako se menjaju vlažnost i količina soli u zemljištu, menja se i biljni svet. Upravo ta smena različitih staništa na relativno malom prostoru daje slatini posebnu vrednost.
Ovakvi predeli u Srbiji uglavnom se vezuju za Vojvodinu, pa je Lalinačka slatina značajan primer slatinskog staništa na jugu zemlje. Zaštićena je 2015. godine i obuhvata nešto više od 251 hektara.
Biljka koja je ime dobila po kralju Milanu
Jedna od najzanimljivijih biljaka ovog područja je Milanov čistac, čiji je naučni naziv Stachys milanii. Opisao ga je lekar i botaničar Sava Petrović, a ime je dobio u čast kralja Milana Obrenovića.
Prema podacima objavljenim na zvaničnom sajtu zaštićenog područja, na Lalinačkoj slatini nalazi se njegova jedina poznata populacija u Srbiji.
Milanov čistac ne raste samo u neposrednoj blizini slanih izvora. Može se naći i po obodima žitnih polja, na napuštenim obradivim površinama i rastresitom zemljištu. Zbog toga su za njegovo očuvanje važne i međe između njiva, koje na prvi pogled ne deluju kao utočište retkih biljaka.
Zeleni jastučići na slanoj podlozi
Na suvim, zaslanjenim delovima raste ćafurija, Camphorosma monspeliaca. Prepoznatljiva je po gustim oblicima nalik zelenim jastučićima.
Ova biljka u drugim delovima sveta naseljava primorske slatine, slane stepe i polupustinjske predele. U Srbiji se sreće na slatinama u okolini Niša, a u Crvenoj knjizi flore Srbije navedena je kao kritično ugrožena vrsta.
Na Lalinačkoj slatini rastu i dalmatinski luk i zvezdičica. Prema podacima sa zvaničnog sajta, evidentirano je ukupno 238 biljnih taksona, što obuhvata vrste i druge taksonomske kategorije. Zabeležene su i 94 vrste ptica.
Šta treba znati pre obilaska
Lalinačka slatina zanimljiva je za posmatranje biljaka i ptica, ali i za upoznavanje drugačijeg pejzaža u okolini Niša. Za prepoznavanje retkih vrsta najviše bi značio obilazak sa biologom ili nekim ko dobro poznaje teren.
Pre dolaska preporučljivo je kontaktirati Direkciju za izgradnju grada Niša, koja upravlja zaštićenim područjem, i proveriti prilaz i uslove za posetu.
Zbog vlažnog i mestimično zamočvarenog zemljišta potrebna je odgovarajuća zatvorena obuća. Držite se čvrste podloge i izbegavajte prilazak mekanom tlu oko izvora.
Biljke fotografišite bez branja, čupanja i gaženja okolnog rastinja. Pojedine retke vrste ovde rastu na malim, izdvojenim površinama, pa je najbolje posmatrati ih sa postojećih prolaza.
