U okviru Specijalne bolnice za psihijatrijske bolesti u Gornjoj Toponici kod Niša obnovljena je stara Prinčeva vila, objekat koji ima posebno mesto u istoriji ove ustanove i koji danas dobija novu namenu.
Specijalna bolnica za psihijatrijske bolesti jedna je od pet velikih psihijatrijskih ustanova u Srbiji i jedina koja se nalazi južno od Dunava. U njoj se leče pacijenti iz južne, jugoistočne i dela centralne Srbije.
Bolnica na dnevnom nivou ima oko 650 pacijenata, koji se leče u okviru više službi – za akutne psihotične poremećaje, bolesti zavisnosti, gerontopsihijatriju i psihosocijalnu rehabilitaciju, kao i u Centru za mentalno zdravlje u zajednici u niškoj opštini Medijana.
Kako navodi dr Milan Stanojković, v.d. direktora Specijalne bolnice za psihijatrijske bolesti u Gornjoj Toponici, deo namenjen psihosocijalnoj rehabilitaciji okuplja pacijente koji često godinama borave u bolnici, jer nemaju mogućnost povratka u zajednicu iz koje su došli.
Vila u kojoj je boravio princ Đorđe Karađorđević
Prinčeva vila izgrađena je u vreme nastanka bolnice i predstavlja prvi potpuno završeni objekat kompleksa. Upravo u toj vili primljen je i prvi pacijent ustanove – princ Đorđe Karađorđević.
On je u Gornju Toponicu stigao 1926. godine i u vili proveo punih 16 godina, sve do 1941. godine, objašnjava dr Milan Stanojković, dodajući da je princ Đorđe po izlasku iz ustanove ostatak života proveo u Beogradu i više se nije psihijatrijski lečio, što, prema njihovim rečima, pokazuje da zapravo nije imao psihozu.
Ističe se i da je tokom Drugog svetskog rata odbio saradnju sa nemačkim okupatorom i da nije želeo da bude predstavnik kraljevske porodice uz tadašnju vladu.
Obnovljen prostor otvoren za posetioce
Iako nije potpuno poznato kako je vila nekada izgledala, u njoj su sačuvani pojedini originalni predmeti iz života princa Đorđa, među kojima su radni sto, orman, vitrina, pisaća mašina i fotoaparat.
Objekat je temeljno renoviran pre godinu dana, jer je procenjeno da ima veliki istorijski značaj.
Bolnica je omogućila Turističkoj organizaciji grada Niša da zainteresovanim posetiocima organizuje obilaske vile, a prve turističke grupe već su obišle ovaj prostor.
Dr Milan Stanojković ističe da je važno čuvati i obnavljati istorijska mesta, jer ona mogu pomoći boljem razumevanju prošlosti i donošenju važnih odluka u budućnosti.
