Srbija je dobila novi šestogodišnji okvir za zaštitu prirode i biodiverziteta. Program koji je danas usvojila Vlada trebalo bi da poveže zaštitu vrsta i staništa sa upravljanjem zaštićenim područjima, ekološkom mrežom i prilagođavanjem posledicama klimatskih promena.
Jedan od glavnih ciljeva je da do 2031. godine bude uspostavljen efikasniji sistem koji će sprečavati dalje osiromašenje biodiverziteta i omogućiti obnovu ekosistema koji su već narušeni.
Ministarka zaštite životne sredine Sara Pavkov navela je da Program obuhvata upravljanje vrstama, tipovima staništa i zaštićenim područjima, ali i razvoj ekološke mreže, uključujući Natura 2000.
Zaštita vrsta i staništa, ali i bolja kontrola na terenu
Novi dokument ne odnosi se samo na proglašavanje novih zaštićenih područja. Predviđeno je unapređenje načina na koji se postojećim područjima upravlja, smanjenje negativnih uticaja na biodiverzitet, kao i jačanje institucija koje se bave zaštitom prirode.
„Cilj je da do 2031. godine Srbija ima efikasan i integrisan sistem zaštite prirode koji sprečava gubitak biodiverziteta, podstiče obnovu ekosistema i jača njihovu otpornost na klimatske promene“, navela je Pavkov.
Posebna pažnja biće usmerena na ugrožene vrste i njihova staništa, ali i na povezivanje različitih zaštićenih područja kroz ekološku mrežu.
Program predviđa i jačanje stručnih i institucionalnih kapaciteta, odnosno ljudi i službi koje bi te mere trebalo da sprovode na državnom i lokalnom nivou.
Usklađivanje sa evropskim i svetskim ciljevima
Program je usklađen sa Kunming–Montreal globalnim okvirom za biodiverzitet, Strategijom Evropske unije o biodiverzitetu do 2030. godine i Zelenom agendom za Zapadni Balkan.
To je važno i zbog razvoja mreže Natura 2000, evropskog sistema zaštite područja važnih za očuvanje ugroženih vrsta i prirodnih staništa.
Pre usvajanja dokument je prošao javnu raspravu, koja je trajala od 5. do 27. maja, a u njoj su mogli da učestvuju predstavnici institucija, privrede, stručne javnosti, organizacija civilnog društva i drugi zainteresovani.
Koliko će novi Program promeniti stanje na terenu zavisiće, međutim, od njegove primene – od zaštite pojedinačnih vrsta i staništa do upravljanja nacionalnim parkovima, rezervatima i drugim zaštićenim područjima.
Plan države je da do 2031. godine sistem zaštite prirode ne bude zasnovan samo na proglašavanju određenog područja zaštićenim, već i na njegovom očuvanju, obnovi oštećenih ekosistema i praćenju promena koje donose ljudske aktivnosti i klimatske promene.
