Još od prvih svemirskih istraživanja i kretanja ka Mesecu, ljudi su na njemu i u njegovom okruženju počeli da ostavljaju za sobom nepotreban materijal. Danas se na površini Zemljinog prirodnog satelita nalazi blizu 200 tona ljudskog otpada, od kojeg je najveći deo potpuno van funkcije.
Pored opreme na samoj površini, značajna količina svemirskog otpada kruži i u Mesečevoj orbiti, pri čemu su tačan broj tih objekata i njihove precizne lokacije i dalje nepoznati.
Otpad iz doba „Apolo“ misija: Od naučne opreme do ličnih predmeta
Najveći deo materijala na Mesečevoj površini čine odsluženi modularni kombi-moduli, srušeni sateliti i potisni delovi raketa. Ipak, poseban deo čine i neobične uspomene iz ere misija „Apolo“. Da bi uštedeli na težini i gorivu za povratak, astronauti su iza sebe ostavili oko stotinu kesa sa telesnim otpadom. Pored toga, na površini se nalaze i nesvakidašnji predmeti: loptice za golf koje je doneo Alan Šepard, porodična fotografija astronauta Čarlija Duka, skulptura posvećena stradalim istraživačima, ali i čuvene američke zastave i spomen-ploča sa misije „Apolo 11“, koja podseća na prvi korak čoveka na Mesecu.
„Slepi let“ oko Meseca: Nepoznate opasnosti u orbiti
U Mesečevoj orbiti takođe kruži znatna količina ljudskog otpada nastala tokom više od 150 dosadašnjih misija. Zbog specifične i znatno slabije gravitacije u poređenju sa Zemljom, na Mesecu postoji veoma malo dugoročno stabilnih putanja. Zbog toga sateliti lako gube stabilnost i mogu se ili srušiti na površinu ili izleteti dublje u svemir. Dodatni problem predstavlja činjenica da je objekte u niskoj Mesečevoj orbiti praktično nemoguće pratiti sa Zemlje, jer refleksija svetlosti sa površine onemogućava rad čak i najsavremenijih teleskopa i radara.
Nema atmosfere koja bi sagorela krhotine
Nekontrolisani otpad nosi sa sobom rizik od međusobnih sudara, pri čemu nastaju hiljade sitnih krhotina. Za razliku od Zemlje, gde takvi delovi uglavnom sagore pri ulasku u atmosferu, Mesec nema zaštitni atmosferski sloj. Svaki komad otpada ili meteorita udara u površinu punom brzinom, delujući poput projektila. Sa planiranjem izgradnje budućih stalnih baza i kompleksne infrastrukture na Mesecu, ove nekontrolisane krhotine postaju sve veći rizik za bezbednost astronauta i opreme.
Inicijativa ESA za čišćenje i zaštitu istorijskih lokacija
Evropska svemirska agencija (ESA) nastoji da ovaj problem reši kroz plan lansiranja posebnih satelita koji bi iz više orbite posmatrali i mapirali otpad pomoću teleskopa. Pored toga, primenom svoje strategije o potpunom sprečavanju stvaranja novog svemirskog otpada, ESA planira da se odsluženi sateliti ubuduće kontrolisano usmeravaju na tačno određena mesta na Mesečevoj površini. Time bi se sprečili nepredvidivi padovi i ujedno zaštitila istorijski važna mesta, poput lokacija na koje su sletele prve ljudske posade.
