Kada se spomenu Gružanke devojke odmah su nam u glavi devojke koje su lepe, skromne i vedrog duha. Upravo takve, često su glavna tema naših tradicionalnih pesama.
Ipak, kada se u narodnim pesmama pomenu Gružanke, ne govori se samo o devojkama iz jednog kraja Srbije. U stihovima se opisuju kao devojke rumenih obraza, tamnih očiju i duge kose, ali i kao dobre domaćice koje čuvaju tradiciju i porodične vrednosti.
Najpoznatija pesma koja ih slavi upravo nosi naziv „Gružanke devojke“, a njeni stihovi decenijama odjekuju na saborima, svadbama i narodnim veseljima. Zahvaljujući njoj, ime Gruže postalo je poznato širom Srbije, pa i među ljudima koji nikada nisu posetili ovaj kraj.
Inače, Gruža je pitoma šumadijska oblast smeštena između Gledićkih planina, Rudnika i Kotlenika.
Kroz istoriju je bila bogata voćnjacima, vinogradima i plodnim poljima, a narod koji je ovde živeo negovao je pesmu kao sastavni deo svakodnevice. Otuda i mnoge narodne pesme koje su nastale ili su se sačuvale u ovom delu Šumadije.
U srpskoj usmenoj tradiciji nije retkost da se pojedini krajevi poistovećuju sa određenim osobinama. Kao što se u pesmama pevaju Užičanke, Moravke ili Sremice, tako su Gružanke postale oličenje šumadijske lepote i ženstvenosti. Njihovo ime vremenom je preraslo geografsku odrednicu i postalo deo kulturnog nasleđa.
