Ispod površine zemlje, među opalim lišćem, u šumama i livadama odvija se život koji je važan za čitav ekosistem. Gliste, gljive, bakterije i brojni sitni organizmi imaju zadatak koji na prvi pogled deluje neprimetno, ali bez njega priroda ne bi mogla da obnavlja svoje resurse. Oni razgrađuju organsku materiju, vraćaju hranljive sastojke u zemljište i učestvuju u procesima koji omogućavaju biljkama da rastu, a ekosistemima da opstanu.
Gliste – prirodni „obrađivači“ zemljišta
Jedan od najpoznatijih stanovnika zemljišta svakako je glista. Dok se kreće kroz tlo, ona pravi kanale koji omogućavaju da vazduh i voda lakše prodiru do korena biljaka. Hraneći se organskim materijalom, gliste istovremeno doprinose njegovoj razgradnji i stvaranju materijala bogatog hranljivim sastojcima.
Zbog toga njihovo prisustvo može biti pokazatelj da je zemljište biološki aktivno. Što je tlo zdravije i raznovrsnije, to u njemu postoji više različitih organizama koji zajedno obavljaju brojne prirodne procese.
Gljive imaju važnu ulogu u šumama
Kada u šumi padne lišće ili se osuši grana, priroda ih ne ostavlja kao otpad. Gljive, zajedno sa bakterijama i drugim razlagačima, postepeno razgrađuju organski materijal i omogućavaju da se hranljive materije ponovo vrate u zemljište.
Posebno su zanimljive mikorizne gljive koje žive u vezi sa korenjem biljaka. Njihove podzemne mreže mogu povezivati veliki broj biljaka, dok biljci pomažu u usvajanju vode i određenih hranljivih materija. Zauzvrat, biljka gljivi obezbeđuje organske materije nastale fotosintezom.
Sitni organizmi pokreću velike procese
Bakterije i drugi mikroorganizmi predstavljaju još jedan važan deo ekosistema. Iako ih ne možemo videti bez mikroskopa, učestvuju u razgradnji organske materije i kruženju elemenata kao što su ugljenik i azot.
Njihova uloga posebno dolazi do izražaja nakon uginuća biljaka i životinja. Umesto da se organski materijal jednostavno nagomilava, razlagači ga postepeno pretvaraju u materije koje ponovo mogu da budu iskorišćene u prirodi. Tako se hranljivi elementi neprestano vraćaju u sistem.
Zašto je biodiverzitet važan?
Ekosistem ne čine samo velike životinje i biljke koje lako uočavamo. Njegovu stabilnost održava veliki broj međusobno povezanih organizama, od onih koje možemo videti golim okom do mikroskopskih bića.
Upravo zbog toga zaštita prirode podrazumeva i očuvanje zemljišta, šuma, livada, močvara i drugih staništa u kojima ove zajednice mogu da opstanu. Kada se izgubi deo biodiverziteta, ne nestaje samo jedna vrsta – mogu biti poremećeni i procesi u kojima je ona učestvovala.
