Kada se pomene Lepenski Vir, najčešće se govori o njegovoj starosti i arheološkoj važnosti. Ali ono što ovo nalazište čini zaista fascinantnim jeste činjenica da su njegovi stanovnici pre više od osam hiljada godina živeli na način koji je bio daleko ispred svog vremena.
Kuće u Lepenskom Viru nisu građene nasumično. Sve su imale gotovo identičan trapezasti oblik i bile su pažljivo raspoređene tako da svaka gleda ka Dunavu i planini Treskavac na rumunskoj obali. Mnogi istraživači smatraju da ovakav raspored nije bio slučajan, već da je predstavljao spoj praktičnih potreba i duhovnih verovanja.
To znači da je još u praistoriji čovek razmišljao o prostoru, svetlosti i prirodi kao celini.
Posebnu pažnju privlače kamene skulpture sa ljudskim licima i ribljim obeležjima, jedinstvene u svetu. Smatra se da predstavljaju božanstva ili zaštitnike povezane sa Dunavom, koji je stanovnicima Lepenskog Vira bio izvor života, hrane i trgovine. Upravo zbog njih ovo nalazište često nazivaju i prvim evropskim „umetničkim ateljeom“, jer su među najstarijim monumentalnim skulpturama pronađenim na evropskom tlu.
Još jedna zanimljivost jeste da je naselje bilo planski uređeno. Svaka kuća imala je centralno ognjište, a čitavo naselje bilo je organizovano poput male zajednice sa jasno određenim pravilima života. U vremenu kada su mnogi narodi još bili nomadi, stanovnici Lepenskog Vira već su gradili trajne domove i razvijali zajednicu koja je vekovima opstajala na istom mestu.
Ovaj lokalitet i danas podseća da je na obali Dunava nastala jedna od najnaprednijih praistorijskih kultura Evrope.
