Od ekspanzije do velike krize
Kineska solarna industrija početkom ovog veka beležila je ubrzan rast, pa je do kraja 2010. godine proizvodnja solarnih ćelija dostigla 8.000 megavata, odnosno približno polovinu svetske proizvodnje. Iza brzog širenja, međutim, krile su se ozbiljne slabosti: velika zavisnost od uvoza sirovina i opreme, oslanjanje na evropsko i američko tržište i nedovoljno razvijene tehnološke mogućnosti domaćih proizvođača.
Problemi su postali posebno izraženi od 2011. godine, kada su pojedine zapadne zemlje pokrenule antidamping i kompenzacione istrage protiv kineskih solarnih proizvoda. Potražnja je oslabila, tržište se suzilo, a brojna preduzeća suočila su se sa velikim gubicima, dok su neka bila primorana da obustave proizvodnju.
Državna podrška i razvoj domaćeg tržišta
Od 2012. godine kineske vlasti počele su da sprovode širi program oporavka, koji je obuhvatio proizvodne standarde, poreske podsticaje i mere za povećanje domaće potrošnje solarne energije. Godinu dana kasnije usvojene su smernice za razvoj solarne industrije, sa naglaskom na postavljanje solarnih sistema na zgradama i izgradnju velikih elektrana.
Dodatni podsticaj stigao je kroz program unapređenja efikasnosti solarnih tehnologija, pokrenut 2015. godine, kao i razvoj velikih baza obnovljive energije u pustinjskim i sušnim područjima od 2021. godine. Istovremeno, kineske kompanije proširile su poslovanje na Bliski istok i jugoistočnu Aziju, nudeći sveobuhvatna rešenja koja uključuju finansiranje, izgradnju i upravljanje energetskim projektima.
Tehnologija kao oslonac konkurentnosti
Paralelno sa širenjem tržišta, Kina je ulagala u istraživanje i razvoj, unapređenje efikasnosti solarnih ćelija i proizvodnju opreme. Napredak u skladištenju energije i prenosu električne energije omogućio je bolje upravljanje promenljivom proizvodnjom iz obnovljivih izvora. Saradnja kompanija, univerziteta i istraživačkih centara doprinela je razvoju domaćih tehnologija i smanjenju zavisnosti od stranih dobavljača.
Prema podacima navedenim u tekstu kineskog portala „Ženmin žibao“, Kina danas raspolaže sa više od 90 odsto svetskih proizvodnih kapaciteta za polisilicijum, silicijumske pločice i solarne ćelije, kao i sa više od 80 odsto kapaciteta za proizvodnju solarnih modula. Udeo solarne energije u ukupnim instaliranim kapacitetima za proizvodnju električne energije u zemlji porastao je sa manje od 0,2 odsto 2011. godine na 31,5 odsto.
Iskustvo kineske industrije
Preobražaj kineske solarne industrije pokazuje kako kombinacija dugoročne industrijske politike, ulaganja u tehnologiju i razvoja domaće potražnje može da promeni položaj jedne privredne grane na svetskom tržištu. Izlazak iz krize zasnivao se na smanjenju zavisnosti od uvoznih resursa, širenju tržišta i prelasku na proizvode veće tehnološke vrednosti, čime je Kina izgradila jednu od najkonkurentnijih solarnih industrija na svetu.
