Kada se danas šetate centrom Šapca, malo ko zastane i pomisli: kako je ovaj grad uopšte dobio svoj današnji izgled? Iza svega stoji ime koje se u srpskoj istoriji često pominje u senci većih priča, ali je za Šabac ključno. Jevrem Obrenović, brat kneza Miloša, upravljao je Šapcem od 1816. do 1831. godine i za samo petnaest godina uspeo je da od orijentalne kasabe stvori varoš po ugledu na susednu Austriju.
Imao je jasnu viziju i stremio je ka njoj, u želji da izgradi moderni Šabac. U tom periodu porušene su stare kuće od trščanih materijala, sklonih požarima, a umesto njih nikle su čvrste zgrade od kamena i cigle. Uveden je urbanistički red, definisane su ulice, a samo srce grada dobilo je novi, moderan izgled. Izgrađen je i njegov konak, danas jedan od najznačajnijih istorijskih objekata u gradu. Započeta je i gradnja Saborne crkve Svetog Petra i Pavla, koja će decenijama kasnije postati duhovni centar Šapca. Bez Jevremove uprave, teško da bi Šabac danas izgledao ovako.
Grad koji je goreo, ali se ipak ponosno dizao
Šabac je oduvek bio granični grad. To mu je donosilo prednost – trgovinu i razmenu, ali i prokletstvo. Kada je Prvi svetski rat buknuo, upravo je granica postala udarna linija fronta. Grad je gotovo do temelja devastiran, a stanovništvo prepolovljeno. Posle 1918. godine, Šabac se gradi iznova. Ne prvi put, ali ni poslednji. Već 1941. godine, nemačke okupacione snage sprovode masovna streljanja na širem području grada. Stradanje je bilo ogromno, a sećanje na njega ostalo je urezano u sam centar, u izgrađen Trg šabačkih žrtava, nekada nazvan Trgom šabačke revolucije. Ovaj trg danas svedoči o teškoj prošlosti koju ovaj grad ne zaboravlja.
A Šabac danas? Ima tri mosta, razvijenu privredu, neguje kulturu i sećanje. Ponosi se ljudima poput Laze Lazarevića, pisca koji je pronicao u dušu malog čoveka, Mihaila Đurića, filozofa i akademika, i Stanislava Jovanovića, čuvara kulturne baštine. Oni su dokaz da Šabac nije samo grad na granici – već grad velikana.
