Gradac najpre privlači rekom i stazama uz obalu, ali se jedna od zanimljivijih priča ovog kraja nalazi iznad vode. Na padinama brda Branig sačuvani su ostaci grada čiji je položaj nekada omogućavao nadzor nad putem kroz klisuru.
Za posetu je potrebno malo više radoznalosti: zastati kod ostataka zidova, pogledati kako prate teren i zamisliti naselje na mestu kojim danas dolaze izletnici.
Šta se može videti u Jerininom gradu
Glavni razlog za uspon su ostaci bedema i građevina nekadašnjeg naselja. Njihov raspored i položaj na strmoj padini pomažu da se razume zašto je grad podignut upravo ovde. Reka i teren bili su deo njegove odbrane.
Među najzanimljivijim otkrićima su ostaci crkve iz šestog veka, duge oko 13 i široke devet metara. Taj podatak menja sliku o lokalitetu: iza zidina nisu boravili samo stražari. Ovde su ljudi živeli, radili i okupljali se.
Obilazak će posebno prijati onima koji vole arheološka mesta na kojima se nekadašnji izgled naselja naslućuje iz temelja i delova zidova. Vredi zastati i posmatrati detalje, umesto samo proći kroz nalazište.
Ime iz legende, priča iz antičkog doba
Uz ime Jerinin grad lako je zamisliti srednjovekovnu tvrđavu i despoticu Jerinu. Međutim, priča ovog mesta počela je mnogo ranije.
Arheološka istraživanja ukazuju da je utvrđenje verovatno nastalo još sredinom trećeg veka. Život se, uz razaranja i obnove, nastavio do kraja šestog ili početka sedmog veka, a postoje i tragovi kasnijeg naseljavanja.
Narodno predanje povezalo je sa Jerinom brojne ruševine širom Srbije, pa je tako i ovo mesto dobilo ime po kojem ga danas poznajemo. Zanimljivost Brangovića upravo je u toj razlici: naziv nas vodi u jednu epohu, a kamen i arheološki nalazi u mnogo stariju.
Predah na Šarenom platnu
Izlet do Jerininog grada lepo se dopunjuje šetnjom uz Gradac i odmorom na Šarenom platnu, proširenju u rečnoj dolini iznad kojeg se nalazi arheološko nalazište.
Ovde možete napraviti pauzu pored vode, pa nastavak dana prilagoditi raspoloženju i kondiciji. Nekome će biti dovoljni reka i obilazak zidina, dok će drugi poželeti duže pešačenje kroz klisuru.
Na trasi koju opisuje Planinarski savez Srbije nalaze se i manastir Ćelije i Ćelijsko brdo, sa pogledom na deo klisure i okolne planine. To su moguća mesta za dopunu izleta, u zavisnosti od izabranog pravca.
Kako isplanirati obilazak
Jerinin grad nalazi se oko sedam kilometara jugozapadno od Valjeva, u selu Brangović. Za prvi dolazak najbolje je izabrati vođenu turu koja uključuje nalazište ili unapred proveriti prilaz kod lokalnog planinarskog kluba.
Šetnju uz reku i uspon do zidina planirajte kao dva dela izleta. Glavna staza kroz klisuru ne govori dovoljno o trenutnom stanju odvojka prema gradu, pa pre polaska proverite njegovu prohodnost.
Ponesite vodu, obujte obuću pogodnu za neravan teren i ostavite dovoljno vremena za povratak. Među ostacima građevina krećite se pažljivo, bez penjanja po zidovima.
Najviše ćete dobiti ako ovom mestu posvetite sporiji obilazak: malo vremena uz Gradac, zatim uspon i razgledanje ostataka naselja. Pogled iz doline prema zidinama i pogled sa uzvišenja prema klisuri otkrivaju dve strane iste priče — kuda se nekada prolazilo i odakle se taj prolaz čuvao.
