U mnogim srpskim porodicama postojala je snažna želja da se sačuva porodična linija i uspomena na pretke. Zbog toga nije bilo neobično da dete dobije ime po dedi, baki ili drugom članu porodice.
Takav izbor nije bio samo pitanje tradicije. Ime je predstavljalo način da se jedna priča nastavi. Kada bi dete dobilo ime nekog pretka, sa njim se prenosilo i sećanje na osobu koja je imala posebno mesto u porodici.
Naravno, običaji nisu bili isti u svim krajevima. Negde je porodično nasleđe imena bilo veoma važno, dok su druge porodice više pažnje obraćale na crkvene praznike, značenje imena ili lični izbor.
Roditelji su kroz ime često izražavali želju za detetovu budućnost
Mnoga stara imena nastala su od reči koje su imale određeno značenje. Roditelji su birali imena koja su u sebi nosila pojmove poput mira, snage, hrabrosti, radosti ili dobrote.
Zato su među starim slovenskim imenima česta ona koja u sebi imaju određenu poruku. Imena poput Miroslav, Dragomir, Radomir ili Branimir nastala su od reči koje su ljudima tog vremena bile važne.
Postojala su i imena povezana sa prirodom i životinjama. Vuk je jedno od poznatijih primera. U narodnoj tradiciji vuk je imao posebno mesto i često je povezivan sa snagom i zaštitom.
Verovalo se da ime može imati posebnu ulogu
U narodnim običajima pojedinih krajeva postojala su verovanja da ime može da zaštiti dete ili da mu donese određene osobine.
Posebno u vremenima kada su bolesti bile mnogo veća pretnja nego danas, ljudi su kroz različite običaje pokušavali da zaštite svoje potomke. Neka imena su zbog toga imala simboličnu ulogu.
Danas takva verovanja uglavnom posmatramo kao deo kulturne baštine, ali ona pokazuju koliko su ljudi nekada ozbiljno doživljavali značenje imena.
Vera je vekovima oblikovala izbor imena
Veliki broj imena koja danas smatramo tradicionalnim povezan je sa hrišćanskom tradicijom.
Imena svetaca prenosila su se generacijama, a mnoge porodice davale su deci imena koja su bila povezana sa crkvenim kalendarom i svetiteljima koje su poštovali.
Zato su imena poput Nikole, Jovana, Petra, Đorđa, Marije ili Ane vekovima prisutna na ovim prostorima.
Ime nije bilo samo lična oznaka, za mnoge ljude ono je predstavljalo i duhovnu vezu.
Nekada je ime čuvalo uspomenu na neki događaj
Postoje i brojni primeri gde je ime bilo povezano sa okolnostima u kojima je dete rođeno.
Nekada su roditelji birali ime koje je podsećalo na određeni događaj, težak period koji je porodica preživela ili veliku radost koja je došla sa rođenjem deteta.
Na taj način ime je postajalo mali porodični zapis, podsećanje na vreme i okolnosti u kojima je jedan život počeo.
Zašto danas biramo drugačije?
Društvo se promenilo, pa se promenio i odnos prema imenima.
Danas roditelji imaju mnogo više slobode. Ne postoji ista obaveza da dete dobije ime pretka ili da izbor bude vezan za određeni običaj.
Uticaj drugih kultura, putovanja, filmova i interneta doneo je veliki broj novih mogućnosti. Ipak, tradicionalna imena nisu nestala.
Mnogi roditelji i dalje biraju imena svojih baka, dedova ili ona koja ih povezuju sa porodičnim korenima.
