Na 16 kilometara od Loznice, na planini Gučevo, nalazi se spomen-kosturnica, podignuta u znak sećanja na slavne heroje koji su na ovom mestu izgubili život u Prvom svetskom ratu.
Širom proplanaka planine Gučevo, septembarskih i oktobarskih dana 1914. godine odigrala se jedna od najkrvavijih bitaka u Prvom svetskom ratu.
Bitka na Gučevu ili, narodski rečeno – Bitka ispod oblaka, deo je širih vojnih operacija tokom Bitke na Drini. Nakon što je Austrougarskim trupama neslavno prošao prvi pokušaj, na planini Cer, da okupiraju našu otadžbinu, drugi pokušaj je bio ovaj. Želeli su da zavladaju zapadnom Srbijom.
Na ovoj lokaciji, izgradnja spomen-kosturnice je započeta tokom Austrougarske okupacije Srbije. Austrougari su započeli njenu izgradnju. Dovršena je 1929. godine od strane srpske vlasti. Ono što je interesantno jeste da su ovde zakopani ostaci poginule vojske i Srbije i Austrougarske, ukupno oko 3200 boraca.
„Nikada nije na odmet ponavljati priče iz naše istorije, jer istorija je učiteljica života, a da nam se ne bi ponovila slična dešavanja jako je važno govoriti o ovim činjenicama“, kaže Marko Jovanović, član gradskog veća Loznice.
U podnožju planine Gučevo, u selu Trbušnica, rođen je Momčilo Gavrić, najmlađi podoficir u Prvom svetskom ratu. Dečak koji je sa srpskom vojskom prošao i Solunski front i Albansku golgotu. Devetoro članova njegove porodice stradalo je na Gučevu, srpska vojska ga je prigrlila i do kraja Prvog svetskog rata sa njima je sve prošao.
Tokom 55 dana otpora i borbe naše vojske protiv moćnijeg neprijatelja, srpsku vojsku je bodrio guslar Petar Perunović, u narodu poznatiji kao Perun. Na bliskom odstojanju, dok su borbe u toku, guslar je pesmama moralno bodrio našu vojsku.
„Blago onom ko dovijeka živi, imao se rašta i roditi“, reči Petra Petrovića Njegoša, danas čine zidine spomen-kosturnice na Gučevu kao simbol večne zahvalnosti i ponosa.
