Baja, jedan od značajnih gradova na Dunavu u današnjoj Mađarskoj, vekovima je bila jedno od važnih mesta srpskog života u Podunavlju. Istorijski izvori pokazuju da su Srbi na ovom prostoru živeli još od vremena prvih turskih deftera, kada su uglavnom imali ulogu graničara i čuvara granice, obavljajući tešku vojničku službu.
Kao i u drugim mestima Podunavlja, veliki istorijski preokreti ostavili su trag i na Baju. Tokom Velikog bečkog rata dolazi do smene vlasti nad ovim prostorima, pa umesto Osmanlija vlast preuzima Habsburška monarhija. Upravo u tom periodu, tokom velike seobe 1690. godine, kroz Baju je prošao i patrijarh Arsenije Čarnojević, objašnjava istoričar Petar Đurđev.
Narodno-crkveni sabor iz 1694. godine
Posebno mesto u istoriji Srba u Baji zauzima narodno-crkveni sabor održan 1694. godine. Iako su Srbi u to vreme ostali bez svoje države, upravo su crkveno-narodni sabori predstavljali način očuvanja svesti o državnosti i zajedništvu.
Na saboru u Baji okupili su se srpski predstavnici, što svedoči o snažnom etničkom prisustvu Srba na ovom području. Tada je izglasano da se od bečkog dvora zatraži posebna oblast u kojoj bi Srbi živeli pod svojom upravom. Taj događaj smatra se jednom od prvih jasnih naznaka političke borbe Srba za posebnu teritoriju u okviru Habsburškog carstva.
Baja kao trgovačko i kulturno središte
Srbi su sa Bajom vekovima bili povezani ne samo istorijski, već i kroz trgovinu i privredu. Ovaj grad i danas ima veliki značaj, budući da predstavlja drugu po veličini dunavsku luku u Mađarskoj.
Baja zauzima važno mesto i u istoriji srpske kulture. Upravo u ovom gradu rođen je Joakim Vujić, književnik i pozorišni stvaralac koji se smatra jednim od začetnika srpskog pozorišta. Time je Baja ostala upisana ne samo u političku i trgovačku, već i u kulturnu istoriju srpskog naroda.
