Na samoj granici između Srbije i Rumunije, u veličanstvenoj Đerdapskoj klisuri, nalazi se jedno od najimpresivnijih dela savremene monumentalne umetnosti u Evropi: kamena skulptura kralja Decebala.
Isklesana u strmoj steni iznad Dunava, ova gigantska skulptura privlači hiljade turista koji prolaze Đerdapom, a najbolje se može videti sa reke ili sa srpske obale.
Ko je kralj Decebal?
Decebal je bio poslednji kralj antičke Dakije, države koja se prostirala na području današnje Rumunije. Vladao je od 87. do 106. godine i ostao upamćen po žestokom otporu koji je pružao Rimskom carstvu. Nakon dva velika rata protiv cara Trajana, Dakija je osvojena, a Decebal je, prema istorijskim zapisima, izvršio samoubistvo kako ne bi pao u rimsko zarobljeništvo.
Otkud njegovo lik na ovoj steni?
Ideja da se njegovo lice zauvek ukleše u stenu nastala je krajem 20. veka. Radovi su započeli 1994. godine, a završeni su deset godina kasnije. Na projektu je radilo dvanaest vajara i alpinista koji su u izuzetno teškim uslovima oblikovali krečnjačku liticu visoko iznad Dunava.
Skulptura je finansirana sredstvima rumunskog biznismena Jozefa Konstantina Dragana, koji je želeo da oda počast istorijskom vladaru Dakije.
Impozantno lice visoko je oko 55 metara, široko približno 25 metara, zbog čega se smatra najvećim kamenim reljefom u Evropi. Sam pogled na skulpturu ostavlja snažan utisak, jer se čini kao da Decebal i danas posmatra Dunav i čuva ulaz u jednu od najlepših klisura kontinenta. Ispod njegovog lica uklesan je latinski natpis Decebalus Rex – Dragan fecit, što u prevodu znači: Kralj Decebal – Dragan je načinio.
Posebnu simboliku ovom mestu daje činjenica da se preko puta skulpture, na srpskoj strani Dunava, nalazi čuvena Trajanova tabla, rimski spomenik koji obeležava izgradnju vojnog puta cara Trajana tokom pohoda na Dakiju. Tako se na suprotnim obalama reke i danas „susreću“ dva istorijska rivala: rimski car i dakijski kralj, podsećajući na događaje koji su pre gotovo dve hiljade godina oblikovali istoriju ovog dela Evrope.
Turizam i istorijsko krstarenje Dunavom
Danas je skulptura Decebala jedna od najpoznatijih turističkih atrakcija Đerdapa.
Posetioci je najčešće razgledaju tokom krstarenja Dunavom ili sa vidikovaca na srpskoj strani, odakle se pruža veličanstven pogled na ovo monumentalno delo.
Spoj prirodnih lepota, istorije i ljudske umešnosti učinio je da lice uklesano u steni bude jedan od najupečatljivijih simbola Dunava i cele Đerdapske klisure.
