U Rumi se nalazi crkva koju meštani zovu Grčka crkva, a čije je pravo ime Crkva Sošestvija Svetog Duha. U ovoj crkvi nalazi se ikonostas koji je naslikao Uroš Predić, najpoznatiji srpski slikar svog vremena.
Crkva nastala iz tuge
Crkva je prvobitno podignuta sredinom 19. veka, ali ono što joj danas daje duh i vrednost jeste tragedija koja je zadesila najbogatiju rumsku porodicu — Maksimović.
U januaru 1902. godine, njihova jedina ćerka Vera Maksimović umrla je na balu u Beču. Imala je tek nešto više od dvadeset godina. Uzrok smrti nikada nije sa sigurnošću utvrđen. Govorilo se o tuberkulozi, od koje je Vera već bolovala, ali i o tome da joj je pozlilo usred bala.
Njeni roditelji, Vasa i Marija Maksimović, ostali su bez deteta, a umesto da svoje bogatstvo ostave nekome, poklonili su ga crkvi. Sa tim novcem crkva je temeljno obnovljena, dobila je novi ikonostas, drvene rezbarije, zidne slike, zvonik i kriptu. Od stare crkve iz 1851. ostali su samo zidovi.
Predićev ikonostas i jedno tiho otkriće
Projekat ikonostasa poveren je bečkom arhitekti Hermanu Boleu, dok je oslikavanje ikona pripalo Urošu Prediću.
Predić je tada već bio slavan. Slikao je portrete, istorijske kompozicije, ali i ikone i zidne slike za mnoge crkve — u Bečeju, Smederevu. Njegov rad odlikuju preciznost, meka boja i neobična toplina u likovima svetaca.
Na ikonostasu u Rumi Predić je naslikao uobičajeni raspored ikona — Hrista, Bogorodicu, arhanđele, apostole. Ali pravi dragulj krije se u kripti crkve.
Tamo se nalazi zidna slika Vaskrsenje Gospodnje i na njoj lik Bogorodice.
Predić je imao naviku, koja u to vreme nije bila neobična, da za likove svetaca koristi lica stvarnih ljudi. Za Bogorodicu na toj slici uzeo je lice — Vere Maksimović.
Stihovi koji su ostali uz nju
U kripti se nalazi i mermerna ploča sa stihovima Laze Kostića. Kostić je Veru Maksimović poznavao, te ga je njena smrt duboko potresla.
Na ploči su urezani stihovi:
Tako mile, tako mlade,
Nikad usud ne ukrade.
Još da nije vere, nade,
Da nam tamo pazi na te,
Dok nam suze vek ne skrate,
Sav bi svet u nepovrate.
Šta danas vidimo
Danas je ikonostas Crkve Sošestvija Svetog Duha u Rumi jedan od najznačajnijih kulturnih spomenika tog dela Vojvodine. Godine 2022. crkva je dobila orden Svetog Maksima od Srpske pravoslavne crkve, kao priznanje za čuvanje vere i nasleđa.
