U jednom od najlepših parkova u Temišvaru, među visokim krošnjama i kamenim stazama, nalazi se Aleja velikana. U njoj su spomenici kulturno-istorijskim ličnostima koje su oblikovale Banat.
Dositej Obradović, prosvetitelj, imao je jasan stav o jeziku: želeo je da piše na onom srpskom jeziku koji se u njegovo vreme stvarno govorio. Kako je i sam rekao, to je jezik koji razumeju svi od Jadrana do Dunava, osim Vlaha. Tim rečima je ukazivao na ono što je zajedničko svim Srbima, gde god živeli.
U vreme kada Dositej stvara, Srbi nisu bili slobodan narod. Ili su bili pod Austrijom, ili pod Turskom. U tom razdoblju, Temišvar postaje jedan od ključnih gradova za očuvanje srpskog identiteta. Vreme je pokazalo da je jezik element koji stvara jedinstvo u narodu.
Zbog čega se Temišvar naziva Mali Beč?
Temišvar se često naziva i Mali Beč, zato što je dugo bio pod austrijskom vlašću. I kada su Austrijanci došli, nisu samo zamenili upravu, oni su srušili sve što je bilo pašaluk i na tim temeljima podigli potpuno novi grad.
Rezultat tog zaokreta je arhitektura koja i danas oduševljava. Temišvar ima više istorijskih spomenika nego bilo koji drugi grad u Rumuniji. Prolazeći kroz njega, nailazite na delove koji su stari vekovima: barokne palate, trgove, crkve, pozorišta. Svaki od njih nosi priču o jednom vremenu kada je ovaj grad bio raskrsnica kultura, ali i čuvar srpske svesti.
Crnjanski, Sterija i srpska reč u Temišvaru
Malo je poznato, ali Miloš Crnjanski, jedan od najvećih srpskih pisaca, učio je četiri godine u Temišvaru. Tu su se sticala prva znanja koja će kasnije prerasti u neka od najistaknutijih dela srpske književnosti. I Jovan Sterija Popović, otac srpske drame, takođe je proveo važan deo svog života u ovom gradu.
Kroz ove ličnosti održava se srpski kulturni i istorijski značaj u Temišvaru.
