Čaša svetlog vina puna sitnih mehurića u restoranu će često jednostavno biti nazvana prosekom. Ipak, činjenica da je neko vino proizvedeno u Italiji i da je penušavo nije dovoljna da bi na njegovoj etiketi moglo da piše Prosecco.
Iza tog imena nalazi se precizno definisana zona proizvodnje, određene sorte grožđa i pravila po kojima vino nastaje.
Odakle zapravo dolazi proseko?
Prosecco DOC ima kontrolisanu oznaku porekla od 2009. godine. Njegova proizvodna zona nalazi se na severoistoku Italije i obuhvata delove regija Veneto i Friuli-Venezia Giulia, odnosno provincije Belluno, Gorizia, Padova, Pordenone, Treviso, Trieste, Udine, Venezia i Vicenza.
To znači da vino napravljeno od istog grožđa i na sličan način negde drugde ne može automatski da ponese oznaku Prosecco DOC.
Na etiketi se mogu pojaviti i dodatne oznake Treviso ili Trieste, ali samo kada su propisani koraci proizvodnje obavljeni unutar tih provincija.
Glera je grožđe koje stoji iza proseka
Glavna sorta od koje se pravi proseko zove se glera. Prema pravilima, vino se prvenstveno proizvodi od ove sorte.
Proseko uopšte ne mora da bude potpuno penušav
Možda je najzanimljiviji detalj to što proseko nije ograničen samo na vino sa obiljem mehurića. Zvanična pravila razlikuju nekoliko tipova. Spumante je potpuno penušava varijanta i upravo je ona najpoznatija van Italije. Frizzante ima blažu penušavost, dok postoji i tranquillo – mirni proseko bez karakterističnih mehurića.
Mirna verzija proizvodi se u znatno manjim količinama, zbog čega je mnogi potrošači nikada nisu ni videli.
Odakle dolaze mehurići?
Druga fermentacija odvija se u velikim zatvorenim tankovima, odnosno autoklavima. Ovaj postupak poznat je kao Martinotti metod, a van Italije često se naziva i Charmat metod.
Za razliku od tradicionalnog metoda kod kojeg se druga fermentacija odvija u pojedinačnoj boci, ovde se vino najpre peni u velikom rezervoaru, a potom puni u boce.
Takav način proizvodnje pomaže da vino zadrži sveže, voćne i cvetne karakteristike po kojima je proseko prepoznatljiv. Zvanični opis Prosecco DOC-a među tipičnim aromama navodi jabuku, krušku, citrusno i drugo voće, kao i cvetne note.
Proseko je ime porekla, a ne sinonim za mehuriće
Zbog velike popularnosti proseka njegovo ime se često koristi mnogo šire nego što bi trebalo. Međutim, isto kao što određena vina nose ime povezano sa svojim geografskim poreklom i pravilima proizvodnje, ni oznaka Prosecco nije slobodan naziv koji može da se stavi na bilo koju bocu penušavog vina.
