Da li ste znali?
Crkva Ružica je u jednom periodu svoje istorije služila kao barutni magacin, zbog čega je i bila gotovo potpuno uništena.
Ikonostas i veliki polijeleji u crkvi napravljeni su od delova srpskog oružja i municije korišćenih u ratovima za odbranu otadžbine — čime je oružje pretvoreno u svet(l)ost.
Dve bronzane statue na ulazu u crkvu ne predstavljaju samo ratnike, već dva istorijska zaveta: srednjovekovni (svetosavski) i novovekovni (kosovski), spojene u jednom prostoru.
Prema srednjovekovnim izvorima, crkva Ružica je starija od Beograda kao prestonice, i bila je duhovno središte grada mnogo pre nego što je dobio današnji politički značaj.
Ime „Ružica“ vezuje se za Bogorodicu – Ružu bez trnja, simbol čistoće i zaštite, što dodatno objašnjava snažnu pobožnost naroda i poštovanje ove svetinje.
Svetinja starija od despota
Postoje svedočanstva u Žitiju svetog arhiepiskopa Danila da je ova crkva postojala pre doba despota Stefana Lazarevića, još u 11. veku, u vreme kraljeva Dragutina i Milutina, čije su je supruge posećivale, da bi celivale ikonu Presvete Bogorodice, koja je tu i čuvana.
U crkvi iz vremena despota Stefana, koja je bila i sedište Beogradskih mitropolita, čuvane su dragocene relikvije, kao što su čudotvorna ikona Presvete Bogorodice, zatim mošti svete carice Teofanije i mošti prepodobne svete Paraskeve.
Relikvije koje su preživele ropstvo
Po osvajanju Beograda i rušenju crkve od strane Turaka 1521. godine, monasi i Srbi koji su odvedeni u roblje, poneli su sa sobom i sačuvali svete relikvije, da bi po oslobađanju Beograda i Srbije od Turaka, 60-tih godina 19. veka, crkva bila obnovljena i ponovo vraćena na bogosluženja sveštenstvu i narodu.
U vreme Prvog svetskog rata, prilikom opsada Beograda, od strane Austrougarske i Nemačke, crkva je ponovo razorena bombardovanjem.
Obnova posle velikog rata
Crkva je u potpunosti obnovljena između dva svetska rata, 1924. godine za vreme vladavine kralja Aleksandra I Karađorđevića, uz donacije građanstva i sveštenstva.
Ikonostas, oružje i umetnost vere
Crkvu danas krasi, pored vraćenih relikvija, i veličanstveni ikonostas, rad stolarskog majstora Koste Todorovića, ukrašen prekrasnim ikonama monaha Rafaila Momčilovića, koji je likovno obrazovanje stekao u Beogradu, Moskvi i Italiji.
Poznata je i po 3 velika polijeleja, tri velika čiraka i ikonama rođenja Presvete Bogorodice i svetog Đorđa, izrađenih u Vojnotehničkom Institutu u Kragujevcu, od delova srpskog oružja i municije korišćenih u ratovima za odbranu otadžbine.
Stražari sećanja na ulazu u svetinju
Posebno obeležje ovoj crkvi daju i dve bronzane statue postavljene na ulazu, koje predstavljaju vojnike iz perioda srednjovekovne Srbije i Prvog svetskog rata.
One čuvaju i svedoče o neprekidnom kontinuitetu srpskog, pravoslavnog naroda, borbi za očuvanje svoje vere i slobode u skladu sa svetosavskim i kosovskim zavetom, ukorenjenim duboko u svest srpskog naroda.
