Istorija manastira Đunis
Na mestu današnjeg manastira najpre je podignut drveni hram posvećen Pokrovu Presvete Bogorodice. Hram je izgrađen 1934. godine po blagoslovu svetog vladike Nikolaja Velimirovića, tada episkopa žičkog.
Gradnja velikog hrama započeta je 1977. godine, ali je već 1985. prekinuta zbog zabrane tadašnjih vlasti. Radovi su nastavljeni 1993. godine, a veliki hram u potpunosti je završen 2001. godine. Drvena crkva na ovom mestu porušena je 1997. godine, a nova crkva osvećena je 1998. godine, na stogodišnjicu događaja koji je vezan za nastanak svetinje.
Manastir je status manastira dobio 1964. godine kao metoh manastira Svetog Romana u Đunisu. Prvobitno je bio muški, a 1968. godine postao je ženski manastir. Veliki hram krasi ikonostas koji je delo ikonopisačke škole manastira Žiče.
Predanje o Milojki
Uz istoriju Đunisa neraskidivo je vezano predanje o trinaestogodišnjoj Milojki Jocić. Prema crkvenom predanju, 24. jula 1898. godine devojčica je otišla na izvor po vodu dok je sa sestrama radila u polju. Tamo joj se, kako se veruje, javila Presveta Bogorodica i rekla da se na tom mestu podigne crkva.
Vest o događaju brzo se proširila, pa su ljudi počeli da dolaze na izvor. Ovo predanje vremenom je postalo neraskidivi deo istorije Đunisa i jedan od razloga zbog kojih se svetinja razvila kao mesto molitve i hodočašća.
Sa ovim predanjem povezana je i priča o krčagu. Prema narodnom verovanju, Presveta Bogorodica bacila je krčag na kamen kako bi označila mesto na kojem treba da bude podignuta crkva. Krčag se, prema predanju, i danas čuva u maloj crkvi u okviru manastirskog kompleksa.
Mesto okupljanja vernika
Veliki broj vernika okuplja se u Đunisu uoči manastirske slave, Pokrova Presvete Bogorodice, koja se obeležava 14. oktobra. Tada se okupljaju vernici iz različitih krajeva, a uoči praznika služe se bdenje i akatist Presvetoj Bogorodici.
Đunis je tako kroz decenije ostao mesto u kojem se prepliću istorija, pravoslavna vera i narodna predanja. Za vernike koji dolaze u ovu svetinju, izvor, hram i molitva čine jedinstvenu celinu, dok priča o Milojki Jocić ostaje deo predanja koje je obeležilo istoriju manastira.
