Posle dugog perioda nepovoljnih demografskih podataka, prva polovina 2026. donela je ohrabrujući pomak.
Broj živorođenih beba povećan je za 3,2 odsto, dok je broj umrlih smanjen za 0,7 odsto u poređenju sa istim periodom prošle godine.
Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, od januara do juna prošle godine rođeno je 27.118 beba, a ove godine 27.995. To znači da je u prvih šest meseci 2026. rođeno 877 dece više.
U istom periodu preminulo je 48.217 ljudi, dok je godinu ranije broj umrlih iznosio 48.568. Reč je o smanjenju od 351 osobe.
Pozitivan signal, ali ne i potpuni demografski preokret
Rast broja živorođenih svakako predstavlja dobru vest, ali šestomesečni podaci još nisu dovoljni da bi se govorilo o trajnoj promeni demografskih kretanja. Za takav zaključak potrebno je da se povećanje broja rođenih nastavi tokom više godina.
Srbija se i dalje suočava sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj umrlih znatno veći od broja rođenih. Tokom 2025. godine rođeno je manje od 60.000 beba, dok je broj preminulih bio veći od 95.000.
Zbog razlike između broja rođenih i umrlih, zemlja je za deset godina izgubila skoro 435.000 stanovnika. U taj podatak nisu uračunate migracije, odnosno građani koji su se odselili ili doselili u Srbiju.
Gotovo svaki četvrti stanovnik stariji od 65 godina
Kako prenosi RTS, osim smanjenja broja stanovnika, jedan od najvećih demografskih izazova predstavlja i starenje stanovništva. Srbija danas ima nešto više od 6,5 miliona stanovnika, a gotovo svaki četvrti građanin stariji je od 65 godina.
Na 100 dece mlađe od 15 godina dolaze 153 osobe starije od 65 godina. Takav odnos utiče na tržište rada, zdravstveni i penzioni sistem, ali i na razvoj manjih gradova i opština iz kojih mladi najčešće odlaze.
Demograf Vladimir Nikitović iz Instituta društvenih nauka ocenio je za RTS da kasnije zasnivanje porodice nije problem samo Srbije, već širi evropski proces. Duže obrazovanje, stambeno pitanje i ekonomska nesigurnost utiču na to da se mladi kasnije odlučuju za brak i roditeljstvo.
Prema njegovoj oceni, pomoć mladima da ranije reše stambeno pitanje može da bude važan podsticaj za osamostaljivanje i proširenje porodice.
Podrška porodicama mora da bude dugoročna
Država je prethodnih godina uvela različite mere podrške, među kojima su novčana davanja za prvo, drugo, treće i četvrto dete, pomoć majkama pri kupovini prve nekretnine i povoljniji stambeni krediti za mlade.
Finansijska pomoć, međutim, predstavlja samo jedan deo populacione politike. Na odluku o roditeljstvu utiču i sigurnost zaposlenja, dostupnost vrtića, položaj žena nakon porodiljskog odsustva, uslovi u porodilištima i mogućnost usklađivanja poslovnih i porodičnih obaveza, prenosi RTS.
Važnu ulogu imaju i obrazovanje i tržište rada. Veća sigurnost mladih, mogućnost zaposlenja u struci i pristojna primanja mogu da smanje odlaganje osamostaljivanja i formiranja porodice.
Rast broja živorođenih od 3,2 odsto zato jeste razlog za optimizam, ali će tek podaci za celu godinu pokazati da li je reč o kratkotrajnom pomaku ili početku stabilnijeg trenda. Za sada je najvažnije da je u Srbiji tokom prvih šest meseci rođeno 877 beba više nego u istom periodu prošle godine.
